Vandaag heb ik gekeken naar wat colleges van Prof. Dr. Daniël Wigboldus op het YouTube kanaal van de 'Universiteit van Nederland'. De colleges zijn geplaatst in 2014.
In zijn college's heeft hij het over de volgende onderwerpen:
- Hoe houden onze hersenen ons voor de gek?
- Waarom is hokjesdenken juist goed?
- Heb jij diep van binnen discriminerende trekjes?
- Waarom is het gevaarlijk om te denken dat je geen vooroordelen hebt?
- Hoe kun je voorkomen dat je zelf discrimineert?
Aantekeningen
Hoe houden onze hersenen ons voor de gek?
https://www.youtube.com/watch?v=P5Vc5jMmOTo&t=626s
stereotype kennis, kennis die geassocieerd is met een bepaalde groep.
vooroordeel: link tussen bepaald groepslabel en een bepaald positief of negatief gevoel.
vooroordelen en stereotypen beginnen bij het 'waarnemen', het zien van andere om je heen.
"For the most part, we do not first see, and then define; we define first and then see..."
(walter lippman,1922)
het is niet zo dat we op grond van wat we zien op een bepaalde definitie komen nee, we kijken vanuit de kennis die we al in ons hoofd hebben. Dit is niet per se alleen van toepassing op mensen.
Waarom is hokjesdenken juist goed?
https://www.youtube.com/watch?v=y8bNMGJJLqc
Stereotypen spelen een belangrijke rol in als wij een oordeel vormen over andere mensen.
categoriseren is belangrijk, labeltjes ergens opplakken, dit is een jongen, dat is een meisje, dit is een tafel, dat is een stoel.
Ondanks dat je een stoel nog niet eerder hebt gezien durf je er op te gaan zitten, je hoeft niet extra na te denken over of de stoel je gewicht wel kan dragen. Het is simpelweg een stoel en daar kan je op gaan zitten.
je weet dus meteen wat je met de categorie 'stoel' kan. Stel dat je bij iedere stoel moet ontdekken dat je erop kan zitten. Dan duren je dagen een stuk langer.
in tegenstelling tot voorwerpen of dieren, waar alle leeuwen wel gevaarlijk zijn en alle konijntjes lief zijn zit dat bij mensen heel anders. Mensen zijn veel heterogener.
Het denken in hokjes en categoriseren is goed, maar we moeten wel opletten dat we niet de heterogeniteit/ de verschillen in mensen over het hoofd zien.
Heb jij diep van binnen discriminerende trekjes?
https://www.youtube.com/watch?v=BV03F9zxyJ4
Gaat over hoe we het makkelijker vinden om positieve dingen aan Nederland te koppelen en negatieve dingen aan allochtonen. Ondanks dat dit niet per se je mening is. Je hebt een explicite mening, maar in dit geval is het koppelen van negatieve dingen aan allochtonen een impliciete reactie.
Waarom is het gevaarlijk om te denken dat je geen vooroordelen hebt?
https://www.youtube.com/watch?v=iSgamHuL93w&t=1s
gaat vooral over impliciete reacties.
onderscheid tussen reflectief gedrag en impulsief gedrag.
reflectief gedrag: gedrag dat voorkomt op bewuste nadenkende processen
impulsief gedrag: vormen van gedrag waar we niet bewust over nadenken, automatische systemen.
Omdat allochtonen veel meer met negatieve zaken worden geassocieerd in de media zit het zo in ons hoofd dat ze meer problemen veroorzaken dan autochtonen.
Aversief racisme: mensen die van zichzelf denken 'Ik ben goed, ik ben de keurige iets wat links georiënteerde Nederlander, ik discrimineer niet en ik heb geen vooroordelen'. Het gevaar wat dit zich meebrengt is dat je niet bewust bent van alle impliciete associaties die je in je hoofd meebrengt. Juist omdat je denkt dat je niet bevooroordeeld controleer je niet extra op de impliciete associaties die in je hoofd zitten.
voorbeelden van onderzoeken die hiermee experimenteren:
The weapons identification task
artikel: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0177857
Ook de gediscrimineerde groep, zwarte mensen in dit geval, associeert zichzelf met negatieve dingen. Hiernaar is onderzocht in de Doll test waarbij donkere meisjes liever met de witte pop spelen dan met de zwarte pop.
https://www.youtube.com/watch?v=QRZPw-9sJtQ
Hoe kun je voorkomen dat je zelf discrimineert?
https://www.youtube.com/watch?v=e0EyyNtRWGc&t=3s
Hoe kan je voorkomen dat die impliciete associaties (de stereotype, vooroordelen) je gedrag beïnvloeden.
https://www.youtube.com/watch?v=P5Vc5jMmOTo&t=626s
stereotype kennis, kennis die geassocieerd is met een bepaalde groep.
vooroordeel: link tussen bepaald groepslabel en een bepaald positief of negatief gevoel.
vooroordelen en stereotypen beginnen bij het 'waarnemen', het zien van andere om je heen.
"For the most part, we do not first see, and then define; we define first and then see..."
(walter lippman,1922)
het is niet zo dat we op grond van wat we zien op een bepaalde definitie komen nee, we kijken vanuit de kennis die we al in ons hoofd hebben. Dit is niet per se alleen van toepassing op mensen.
Waarom is hokjesdenken juist goed?
https://www.youtube.com/watch?v=y8bNMGJJLqc
Stereotypen spelen een belangrijke rol in als wij een oordeel vormen over andere mensen.
categoriseren is belangrijk, labeltjes ergens opplakken, dit is een jongen, dat is een meisje, dit is een tafel, dat is een stoel.
Ondanks dat je een stoel nog niet eerder hebt gezien durf je er op te gaan zitten, je hoeft niet extra na te denken over of de stoel je gewicht wel kan dragen. Het is simpelweg een stoel en daar kan je op gaan zitten.
je weet dus meteen wat je met de categorie 'stoel' kan. Stel dat je bij iedere stoel moet ontdekken dat je erop kan zitten. Dan duren je dagen een stuk langer.
in tegenstelling tot voorwerpen of dieren, waar alle leeuwen wel gevaarlijk zijn en alle konijntjes lief zijn zit dat bij mensen heel anders. Mensen zijn veel heterogener.
Het denken in hokjes en categoriseren is goed, maar we moeten wel opletten dat we niet de heterogeniteit/ de verschillen in mensen over het hoofd zien.
Heb jij diep van binnen discriminerende trekjes?
https://www.youtube.com/watch?v=BV03F9zxyJ4
Gaat over hoe we het makkelijker vinden om positieve dingen aan Nederland te koppelen en negatieve dingen aan allochtonen. Ondanks dat dit niet per se je mening is. Je hebt een explicite mening, maar in dit geval is het koppelen van negatieve dingen aan allochtonen een impliciete reactie.
Waarom is het gevaarlijk om te denken dat je geen vooroordelen hebt?
https://www.youtube.com/watch?v=iSgamHuL93w&t=1s
gaat vooral over impliciete reacties.
onderscheid tussen reflectief gedrag en impulsief gedrag.
reflectief gedrag: gedrag dat voorkomt op bewuste nadenkende processen
impulsief gedrag: vormen van gedrag waar we niet bewust over nadenken, automatische systemen.
Omdat allochtonen veel meer met negatieve zaken worden geassocieerd in de media zit het zo in ons hoofd dat ze meer problemen veroorzaken dan autochtonen.
Aversief racisme: mensen die van zichzelf denken 'Ik ben goed, ik ben de keurige iets wat links georiënteerde Nederlander, ik discrimineer niet en ik heb geen vooroordelen'. Het gevaar wat dit zich meebrengt is dat je niet bewust bent van alle impliciete associaties die je in je hoofd meebrengt. Juist omdat je denkt dat je niet bevooroordeeld controleer je niet extra op de impliciete associaties die in je hoofd zitten.
voorbeelden van onderzoeken die hiermee experimenteren:
The weapons identification task
artikel: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0177857
Ook de gediscrimineerde groep, zwarte mensen in dit geval, associeert zichzelf met negatieve dingen. Hiernaar is onderzocht in de Doll test waarbij donkere meisjes liever met de witte pop spelen dan met de zwarte pop.
https://www.youtube.com/watch?v=QRZPw-9sJtQ
Hoe kun je voorkomen dat je zelf discrimineert?
https://www.youtube.com/watch?v=e0EyyNtRWGc&t=3s
Hoe kan je voorkomen dat die impliciete associaties (de stereotype, vooroordelen) je gedrag beïnvloeden.
- Wees bewust van de vooroordelen in je hoofd.
- Wees gemotiveerd om er iets aan te doen.
- Heb de mogelijkheid om er iets aan te doen.
Verplaats je in de schoenen van de ander. Dit is makkelijker gezegd dan gedaan.
Ons brein is heel conservatief.
Subcategorieën
Stel dat je vrouwen heel erg associeert met 'huishouden' en je komt een keer een vrouw tegen die juist heel hard werkt. Dan zou je zeggen, oh dus niet alle vrouwen doen huishouden, dus het beeld vrouwen en huishouden zou minder sterk moeten worden. Want deze vrouw voldoet niet aan het beeld. Maar wat denken mensen 'ja, maar dat is geen typische vrouw. Dat is een zakenvrouw.' Je stopt ze in een andere categorie. Dat is heel makkelijk, want door zo'n subcategorie kan je verklaren wat er gebeurd zonder je bestaande beeld te veranderen.
We moeten geconfronteerd worden met heel veel voorbeelden van het tegendeel, heel lang en heel vaak voordat zo'n beeld echt veranderd. En stel er is een voorbeeld die het oude beeld weer bevestigd, dan kan je weer helemaal opnieuw beginnen.
Contact met andere groepen dan jouw eigen groep helpt met het verminderen van impliciete associaties. Al werkt dit ook alleen als er niet al haat en nijd tussen deze groepen is. Anders werkt het averechts.
Reacties
Een reactie posten